Η μέθοδος Snelgrove

Η μέθοδος αυτή χρησιμοποιείται συστηματικά σε ορισμένες χώρες (Ρουμανία) και επιτρέπει στους μελισσοκόμους να δουλεύουν με τα μελίσσια τους χωρίς σμηνουργίες, με αποτέλεσμα να τρυγούν ανά μελίσσι μεγάλες ποσότητες μελιού (κυρίως από ακακία). Με ένα κατακόρυφο διάφραγμα χωρίζεται μελισσοστεγανά ο χώρος μιας κυψέλης τύπου Dadant (με έντεκα κηρήθρες) σε δυο χώρους με 5 και αντίστοιχα 6 κηρήθρες. Εκεί εγκαθίστανται δύο μελίσσια για να ξεχειμωνιάσουν. Στις αρχές Ιουνίου (για τις εδαφοκλιματολογικές συνθήκες της Β. Ρουμανίας) τα δυο μελίσσια έχουν συνολικά 8-9 κηρήθρες γόνου. Τότε το ένα από αυτά μεταφέρεται επάνω στο άλλο, ενώ ανάμεσα τους παρεμβάλλεται ένα βασιλικό διάφραγμα. Ο άδειος χώρος συμπληρώνεται με φύλλα τεχνητής κηρήθρας. Κατά τις 20 Ιουνίου βρίσκονται στο διπλό μελίσσι 14-16 κηρήθρες γόνου. Στο στάδιο αυτό σχηματίζεται μια μεγάλη παραφυάδα με την παλιά βασίλισσα με 10 κηρήθρες γόνου και μια κηρήθρα με μέλι και γύρη. Η παραφυάδα αυτή τοποθετείται σε πάτωμα, επάνω από το αρχικό,-διώροφο μελίσσι (Εικ. 5.1). Η βάση αυτού του πατώματος έχει μια τρύπα στο κέντρο, η οποία σκεπάζεται με ένα κομμάτι μελισσοστεγανό πλέγμα. Μια νεαρή βασίλισσα περιορίζεται με βασιλικό διάφραγμα στο πρώτο πάτωμα μαζί με μία κηρήθρα γόνου (μικρή παραφυάδα). Οι υπόλοιπες από τις δεκαέξι κηρήθρες γόνου τοποθετούνται στο δεύτερο πάτωμα, το οποίο προορίζεται να μετατραπεί βαθμιαία σε μελιτοθάλαμο, καθώς θα δημιουργούνται σε αυτό συνεχώς άδεια κελιά από την εκκόλαψη μελισσών και την αδυναμία της βασίλισσας να ωοτοκήσει πλέον σε αυτά. Από τη μεγάλη παραφυάδα στην κορυφή του τριώροφης αυτής σύνθετης κυψέλης οι παλιές συλλέκτριες επιστρέφουν από τη γνωστή τους είσοδο στο "ισόγειο" της τριώροφης αυτής σύνθετης κυψέλης. Αντίθετα οι καινούριες της συλλέκτριες οδηγούνται στο δεύτερο πάτωμα με τη βοήθεια της σανίδας Snelgrov.


 Εικόνα 5.1. Η μέθοδος του διπλού μελισσιού με χρήση του δίσκου διαχωρισμού Snelgrov. I. Απελευθέρωση της εισόδου Α στο επάνω μελίσσι. II. Μετά πάροδο 3 ημερών κλείσιμο της εισόδου (Α) και ταυτόχρονη απελευθέρωση τόσο της εισόδου (α) για το κάτω μελίσσι όσο και της εισόδου (Β) για το επάνω μελισσιού. Οι μέλισσες του επάνω μελισσιού βγαίνουν αναγκαστικά από την έξοδο (Β). Επιστρέφοντας στη γνωστή τους θέση (είσοδος Α) τη βρίσκουν κλειστή και τρυπώνουν τώρα Λαπά την είσοδο (α) που οδηγεί στο κάτω μελίσσι. Μετά από άλλες τρεις ημέρες επαναλαμβάνεται η ίδια διαδικασία ανάμεσα" στις θέσεις Β ,β, και Γ, κοκ. (Σχεδίαση Αγ. Τυπ. Ξυδιά).

Η σανίδα αυτή συνιστά τη βάση της παραφυάδας και έχει στις τρεις πλευρές της από δυο δυνητικές εισόδους, τη μία ακριβώς επάνω από την άλλη. Η επάνω είσοδος οδηγεί πάντοτε στην παραφυάδα, ενώ η κάτω στο μελιτοθάλαμο της παραγωγικής κυψέλης. Σε κάθε περίπτωση, μόνον μία από τις εισόδους της σανίδας Snelgrove  υπάρχει για την παραφυάδα πάντοτε σε λειτουργία. Μόλις διαπιστώσουμε ότι ένας μεγάλος αριθμός από συλλέκτριες κυκλοφορεί από τη συγκεκριμένη κάθε φορά είσοδο, την κλείνουμε και ταυτόχρονα ανοίγουμε την από κάτω. Την ίδια στιγμή απελευθερώνουμε μια από τις επάνω εισόδους της άλλης πλευράς Οι έμπειρες συλλέκτριες αναγκάζονται να βγαίνουν από την άλλη πλευρά της παραφυάδας. Καθώς όμως είναι προσανατολισμένες να μπαίνουν από την γνωστή τους πλευρά, επιστρέφοντας βρίσκουν από εκεί ανοιχτή την κάτω είσοδο και μπαίνοντας βρίσκονται πλέον μέσα στο μελιτοθάλαμο. Εκεί ξεφορτώνονται από τα νέκταρ ή αντίστοιχα από τη γύρη και αναζητώντας την έξοδο κάτω από τις κηρήθρες πραγματοποιούν το επόμενο ταξίδι τους βγαίνοντας πλέον από την "κεντρική" είσοδο της σύνθετης κυψέλης. Επιστρέφοντας μπορεί να μπουν όπως και την προηγούμενη φορά στο χώρο του μελιτοθαλάμου, από τη γνωστή θέση της εισόδου της σανίδας Snelgrove ή ενδεχομένως και από την κεντρική είσοδο. Όταν πάλι θα διαπιστώσουμε ότι οι καινούριες συλλέκτριες της παραφυάδας θα κυκλοφορούν σε μεγάλους αριθμούς από τη δεύτερη, καινούρια είσοδο εφαρμόζουμε την ίδια τακτική, όπως και με την αρχική. Κλείνουμε δηλαδή, την επάνω πόρτα, ανοίγουμε την από κάτω της και ταυτόχρονα δίνουμε τη δυνατότητα εξόδου στις νέες συλλέκτριες της παραφυάδας, ανοίγοντας την επάνω πόρτα από την τρίτη πλέον πλευρά, κ.ο.κ. Με αυτή την διαδικασία η παραφυάδα εφοδιάζει διαρκώς το παραγωγικό μελίσσι με συλλέκτριες, ενώ η ωοτοκία της παλιάς βασίλισσας συνεχίζεται κανονικά, με περιορισμένο κίνδυνο "μπλοκαρίσματος" του γόνου ! Η κατά καιρούς προσθήκη στη μεγάλη παραφυάδα μιας καινούριας κηρήθρας με γύρη και μέλι σε όλη τη διάρκεια της ανθοφορίας της ακακίας επιτρέπει την κανονική εκτροφή του γόνου. Μετά το πέρας της ανθοφορίας της ακακίας ή ενδεχομένως και επόμενων καλοκαιρινών ανθοφοριών, η μια βασίλισσα αντικαθίσταται με μια καινούρια. Για το ξεχειμώνιασμα αποκαθίσταται το αρχικό σχήμα των δύο μελισσιών από 5 και αντίστοιχα 6 κηρήθρες στο ίδιο πάτωμα, με το διαχωριστικό, κατακόρυφο διάφραγμα ανάμεσα τους. Το σύστημα το οποίο περιγράψαμε πιο πάνω θα μπορούσε ενδεχομένως, με κάποιες απαραίτητες προσαρμογές, να δοκιμαστεί και στη χώρα μας, ιδιαίτερα για την αξιοποίηση των μελιτωδών εκκρίσεων τόσο του έλατου το καλοκαίρι, όσο και του πευκόμελου το φθινόπωρο, με κύριο στόχο (στη δεύτερη μάλιστα περίπτωση) την αποφυγή του εξοντωτικού για το μελίσσι μπλοκαρίσματος του γόνου.
                                                                                                                                                      (Υφαντίδης)